<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>0873-6529</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Sociologia, Problemas e Práticas]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Sociologia]]></abbrev-journal-title>
<issn>0873-6529</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Editora Mundos Sociais]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S0873-65292005000100007</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[Globalização e europeização das políticas educativas: percursos, processos e metamorfose]]></article-title>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[Globalização e europeização das políticas educativas: percursos, processos e metamorfoses]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Globalization and europeanisation of educational policies: pathways, processes and transformations]]></article-title>
<article-title xml:lang="fr"><![CDATA[Mondialisation et européanisation des politiques éducatives: parcours, processus et métamorphoses]]></article-title>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Globalización y europeización de las políticas educativas: recorridos, procesos y metamorfosis]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Antunes]]></surname>
<given-names><![CDATA[Fátima]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A01"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="A01">
<institution><![CDATA[,Universidade do Minho Instituto de Educação e Psicologia ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>01</month>
<year>2005</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>01</month>
<year>2005</year>
</pub-date>
<numero>47</numero>
<fpage>125</fpage>
<lpage>143</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://www.scielo.pt/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0873-65292005000100007&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.pt/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S0873-65292005000100007&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.pt/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S0873-65292005000100007&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Neste trabalho, focaliza-se um dos níveis que, nas últimas décadas, tem vindo a assumir uma importância crescente na configuração do campo da educação: o nível supranacional. Centramos a atenção na União Europeia, investigando o modo como a educação tem sido considerada e definida no contexto comunitário e as possíveis implicações desses processos ao nível dos sistemas de ensino dos estados-membros. As dinâmicas de europeização e de constituição de um referencial global europeu para as políticas educativas assumem hoje uma intensidade, amplitude e profundidade de intervenção claramente distantes daquelas que ocorriam há apenas uma década atrás. Nesse sentido, a União Europeia, e outras plataformas intergovernamentais regionais como o processo de Bolonha, constituem instâncias de mediação que criam, filtram e veiculam os processos de globalização.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[This article focuses on one of the levels which over recent decades has become increasingly important in shaping the field of education, the supranational level. We focus our attentions on the European Union, and investigate the way education has been viewed and defined in the Community context and the potential implications of these processes at the level of member-states’ educational systems. Today’s processes of Europeanisation and establishment of an overall European frame of reference for educational policies are far more concentrated, broader and deeper in the scope of intervention than those which prevailed even ten years ago. In this sense, the European Union, and other regional inter-governmental platforms such as the Bologna process, are instances of mediation which generate, filter and convey the processes of globalization.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="fr"><p><![CDATA[Ce travail aborde l’un des niveaux qui a pris, au cours des dernières décennies, une importance croissante dans la configuration du champ de l’éducation, le niveau supranational. La recherche est centrée sur l’Union européenne, afin d’analyser comment l’éducation est considérée et définie dans le contexte communautaire, ainsi que les implications éventuelles de ces processus au niveau des systèmes d’enseignement des États membres. Les dynamiques d’européanisation et de constitution d’un référentiel global européen pour les politiques éducatives revêtent aujoud’hui une intensité, une étendue et une profondeur d’intervention bien différentes de celles que l’on pouvait observer il y a seulement une dizaine d’années. Dans ce contexte, l’Union européenne, et d’autres plates-formes intergouvernementaires régionales, comme le processus de Bologne, constituent des instances de médiation qui créent, filtrent et véhiculent les processus de mondialisation.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[En este trabajo se enfoca uno de los niveles que, en las últimas décadas, ha asumido una importancia creciente en la configuración del campo de la educación, el nivel supranacional. Centramos la atención en la Unión Europea investigando el modo en el que la educación ha sido considerada y definida en el contexto comunitario y las posibles implicaciones de esos procesos al nivel de los sistemas de enseñanza de los estados-miembro. Las dinámicas de europeización y de constitución de un referente global europeo para las políticas educativas asumen hoy una intensidad, amplitud y profundidad de intervención claramente distantes de aquellas que tenían lugar hace apenas una década. En ese sentido, la Unión Europea, y otras plataformas intergubernamentales regionales como el Proceso de Bolonia, constituyen instancias de mediación que crean, filtran y sirven de vehículo a los procesos de globalización.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="pt"><![CDATA[União Europeia e educação]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[processo de Bolonha]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[European Union and education]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Bologna process]]></kwd>
<kwd lng="fr"><![CDATA[Union européenne et éducation]]></kwd>
<kwd lng="fr"><![CDATA[processus de Bologne]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Unión Europea e educación]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[proceso de Bolonia]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><body><![CDATA[ <P> <strong>Globaliza&ccedil;&atilde;o e Europeiza&ccedil;&atilde;o das Pol&iacute;ticas    Educativas</strong></P>     <P> <B>Percursos,    processos e metamorfose</B></P>     <P> <I>F&#225;tima Antunes</I><a href="#1">*</a> <a name="top1"></a></P>     <P>&nbsp;</P>      <P><B>Resumo</B></P>     <P> <I>Globaliza&#231;&#227;o    e europeiza&#231;&#227;o das pol&#237;ticas educativas: percursos, processos    e&nbsp;metamorfoses</I> </P>     <P> Neste trabalho,    focaliza-se um dos n&#237;veis que, nas &#250;ltimas d&#233;cadas, tem vindo    a assumir uma import&#226;ncia crescente na configura&#231;&#227;o do campo    da educa&#231;&#227;o: o n&#237;vel supranacional. Centramos a aten&#231;&#227;o    na Uni&#227;o Europeia, investigando o modo como a educa&#231;&#227;o tem sido    considerada e definida no contexto comunit&#225;rio e as poss&#237;veis implica&#231;&#245;es    desses processos ao n&#237;vel dos sistemas de ensino dos estados-membros. As    din&#226;micas de <I>europeiza&#231;&#227;o</I> e de constitui&#231;&#227;o    de um <I>referencial global europeu</I> para as pol&#237;ticas educativas assumem    hoje uma intensidade, amplitude e profundidade de interven&#231;&#227;o claramente    distantes daquelas que ocorriam h&#225; apenas uma d&#233;cada atr&#225;s. Nesse    sentido, a Uni&#227;o Europeia, e outras plataformas intergovernamentais regionais    como o <I>processo de Bolonha</I>, constituem inst&#226;ncias de media&#231;&#227;o    que criam, filtram e veiculam os processos de <I>globaliza&#231;&#227;o</I>.    </P>     <P> <U>Palavras-chave</U>    Uni&#227;o Europeia e educa&#231;&#227;o, processo de Bolonha. </P>     <P>&nbsp;</P>     <P><B>Abstract</B></P>     ]]></body>
<body><![CDATA[<P> <I>Globalization    and europeanisation of educational policies: pathways, processes and transformations</I>    </P>     <P> This article focuses    on one of the levels which over recent decades has become increasingly important    in shaping the field of education, the supranational level. We focus our attentions    on the European Union, and investigate the way education has been viewed and    defined in the Community context and the potential implications of these processes    at the level of member-states&#146; educational systems. Today&#146;s processes    of <I>Europeanisation </I>and establishment of an <I>overall European frame    of reference </I>for educational policies are far more concentrated, broader    and deeper in the scope of intervention than those which prevailed even ten    years ago. In this sense, the European Union, and other regional inter-governmental    platforms such as the <I>Bologna process</I>, are instances of mediation which    generate, filter and convey the processes of <I>globalization</I>. </P>     <P> <U>Key-words</U>    European Union and education, Bologna process.<I></I> </P>     <P>&nbsp;</P>     <P><B>R&#233;sum&#233;</B></P>     <P><I>Mondialisation    et europ&#233;anisation des politiques &#233;ducatives: parcours, processus    et m&#233;tamorphoses</I> </P>     <P> Ce travail aborde    l&#146;un des niveaux qui a pris, au cours des derni&#232;res d&#233;cennies,    une importance croissante dans la configuration du champ de l&#146;&#233;ducation,    le niveau supranational. La recherche est centr&#233;e sur l&#146;Union europ&#233;enne,    afin d&#146;analyser comment l&#146;&#233;ducation est consid&#233;r&#233;e    et d&#233;finie dans le contexte communautaire, ainsi que les implications &#233;ventuelles    de ces processus au niveau des syst&#232;mes d&#146;enseignement des &#201;tats    membres. Les dynamiques d&#146;<I>europ&#233;anisation</I> et de constitution    d&#146;un <I>r&#233;f&#233;rentiel global europ&#233;en</I> pour les politiques    &#233;ducatives rev&#234;tent aujoud&#146;hui une intensit&#233;, une &#233;tendue    et une profondeur d&#146;intervention bien diff&#233;rentes de celles que l&#146;on    pouvait observer il y a seulement une dizaine d&#146;ann&#233;es. Dans ce contexte,    l&#146;Union europ&#233;enne, et d&#146;autres plates-formes intergouvernementaires    r&#233;gionales, comme le <I>processus de Bologne</I>, constituent des instances    de m&#233;diation qui cr&#233;ent, filtrent et v&#233;hiculent les processus    de <I>mondialisation</I>. </P>     <P> <U>Mots-cl&#233;s</U> Union    europ&#233;enne et &#233;ducation, processus de Bologne. </P>     <P>&nbsp;</P>     <P><B>Resumen</B>    </P>     ]]></body>
<body><![CDATA[<P> <I>Globalizaci&#243;n    y europeizaci&#243;n de las pol&#237;ticas educativas: recorridos, procesos    y metamorfosis.</I> </P>     <P> En este trabajo    se enfoca uno de los niveles que, en las &#250;ltimas d&#233;cadas, ha asumido    una importancia creciente en la configuraci&#243;n del campo de la educaci&#243;n,    el nivel supranacional. Centramos la atenci&#243;n en la Uni&#243;n Europea    investigando el modo en el que la educaci&#243;n ha sido considerada y definida    en el contexto comunitario y las posibles implicaciones de esos procesos al    nivel de los sistemas de ense&#241;anza de los estados-miembro. Las din&#225;micas    de <I>europeizaci&#243;n</I> y de constituci&#243;n de un <I>referente global    europeo</I> para las pol&#237;ticas educativas asumen hoy una intensidad, amplitud    y profundidad de intervenci&#243;n claramente distantes de aquellas que ten&#237;an    lugar hace apenas una d&#233;cada. En ese sentido, la Uni&#243;n Europea, y    otras plataformas intergubernamentales regionales como el <I>Proceso de Bolonia</I>,    constituyen instancias de mediaci&#243;n que crean, filtran y sirven de veh&#237;culo    a los procesos de <I>globalizaci&#243;n</I>. </P>     <P> <U>Palabras-llave</U>    Uni&#243;n Europea e educaci&#243;n, proceso de Bolonia. </P>     <P></P>     <P></P>     <P></P>     <P>Texto completo disponível apenas em PDF.</P>     <p>Full text only available in PDF format.</p>     <p>&nbsp;</p>     <p>&nbsp;</p>      ]]></body>
<body><![CDATA[<P> <B>Refer&#234;ncias    bibliogr&#225;ficas</B> </P>     <P> <I>Livros e artigos cient&#237;ficos</I> </P>     <!-- ref --><P> Andersen, Svein S., e Kjell A. Eliassen (1993a), &#147;The EC as a new political  system&#148;, em S.&nbsp;S. Andersen e K. Eliassen, <I>Making Policy in Europe: The Europeification  of National Policy-Making</I>, Londres, Sage, pp. 3-18. &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=000035&pid=S0873-6529200500010000700001&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --><P> Andersen, Svein S., e Kjell A. Eliassen (1993b), &#147;Policy-making in the  new Europe&#148;, em S.&nbsp;S. Andersen e K. Eliassen, <I>Making Policy in Europe: The  Europeification of National Policy-Making</I>, Londres, Sage, pp. 255-263. </P>     <P> Andersen, Svein S., e Kjell A. Eliassen (orgs.) (1993c), <I>Making Policy  in Europe: the Europeification of National Policy-Making</I>, Londres, Sage. </P>     <P> Antunes, F&#225;tima (1996), &#147;Uma leitura do &#145;Livro Branco: sobre crescimento,  competitividade e emprego&#146; do ponto de vista da educa&#231;&#227;o&#148;, <I>Educa&#231;&#227;o, Sociedade  e Culturas</I>, 6, pp. 95-115. </P>     <P> Antunes, F&#225;tima (1999a) &#147;A Comunidade/Uni&#227;o Europeia e a transnacionaliza&#231;&#227;o  da educa&#231;&#227;o: elementos para debate&#148;, em A. Estrela e J. Ferreira (orgs.),  <I>Educa&#231;&#227;o e Pol&#237;tica: Actas do II Congresso Internacional da AIPELF/AFIRSE</I>,  2.&#186; vol., Lisboa, AFIRSE Portuguesa/ Faculdade de Psicologia e Ci&#234;ncias  da Educa&#231;&#227;o, pp. 855-868. </P>     <P> Antunes, F&#225;tima (1999b), &#147;Orienta&#231;&#245;es e mudan&#231;as para a educa&#231;&#227;o no contexto  comunit&#225;rio: alguns elementos e breves anota&#231;&#245;es&#148;, em AA. VV., <I>Investigar  e Formar em Educa&#231;&#227;o: Actas do IV Congresso da SPCE</I>, 1.&#186; vol., Porto, Sociedade  Portuguesa de Ci&#234;ncias da Educa&#231;&#227;o, pp. 399-412. </P>     <P> Antunes, F&#225;tima (2001), &#147;Os locais das escolas profissionais: novos pap&#233;is  para o estado e a europeiza&#231;&#227;o das pol&#237;ticas educativas&#148;, em S. R. Stoer,  L. Cortes&#227;o e J. A. Correia (orgs.), <I>Transnacionaliza&#231;&#227;o da Educa&#231;&#227;o: da  Crise da Educa&#231;&#227;o &#224; &#147;Educa&#231;&#227;o&#148; da Crise</I>, Porto, Afrontamento, pp. 163-208. </P>     <P> Antunes, F&#225;tima (2003),    <I>Pol&#237;ticas Educativas Nacionais e Globaliza&#231;&#227;o: Novas Institui&#231;&#245;es    e Processos Educativos: O Subsistema de Escolas Profissionais em Portugal (1987-1998)</I>,    disserta&#231;&#227;o de doutoramento, Braga, Universidade do Minho. </P>     ]]></body>
<body><![CDATA[<P> Beukel, Erik (1993), &#147;Education&#148;, em S. S. Andersen e K. Eliassen, <I>Making  Policy in Europe: The Europeification of National Policy-Making</I>, Londres,  Sage, pp. 155-170. </P>     <P> Brine, Jacky (1998), &#147;The European Union&#146;s discourse of &#145;equality&#146; and  its education and training policy within the post-compulsory sector&#148;, <I>Journal  of Education Policy</I>, 13 (1), pp. 137-152. </P>     <P> Castells, Manuel (1997), <I>The Information Age: Economy, Society and Culture</I>,  vol. II, <I>The Power of Identity</I>, Oxford, Blackwell Publishers. </P>     <P> Comiss&#227;o das Comunidades Europeias (1995), <I>Livro Branco sobre a Educa&#231;&#227;o  e a Forma&#231;&#227;o: Ensinar e Aprender: Rumo &#224; Sociedade Cognitiva</I>, Luxemburgo,  Servi&#231;o das Publica&#231;&#245;es Oficiais das Comunidades Europeias. </P>     <P> Comiss&#227;o Europeia (1994), <I>Crescimento, Competitividade, Emprego: Os Desafios  e as Pistas para Entrar no S&#233;culo XXI: &#147;Livro Branco&#148;</I>, Luxemburgo, Servi&#231;o  das Publica&#231;&#245;es Oficiais das Comunidades Europeias. </P>     <P> Comiss&#227;o Europeia (2002), <I>Educa&#231;&#227;o e Forma&#231;&#227;o na Europa: Sistemas Diferentes,  Objectivos Comuns para 2010</I>, Luxemburgo, Servi&#231;o das Publica&#231;&#245;es Oficiais  das Comunidades Europeias. </P>     <P> Dale, Roger (1999), &#147;Specifying globalization effects on national policy:  a focus on the mechanisms&#148;, <I>Journal of Education Policy</I>, 14 (1), pp. 1-17. </P>     <P> Dale, Roger (2000a), &#147;Globalization: a new world for comparative education?&#148;,  em J. Schriewer (org.), <I>Discourse Formation in Comparative Education</I>, Berlim,  Peter Lang, pp. 87-109. </P>     <P> Dale, Roger (2000b), &#147;Globalization and education: demonstrating a &#145;common  world educational culture&#146; or locating a &#145;globally structured educational  agenda&#146;?&#148;, <I>Educational Theory</I>, 50 (4), pp. 427-448. </P>     <P> Dale, Roger, e Susan Robertson (2000), &#147;Regional organizations as a medium  of globalization of education&#148;, comunica&#231;&#227;o apresentada ao <I>workshop</I>: <I>Reflecting  Globalization Effects on National Education Policy: the Perspective from  East Asia</I>, City University of Hong Kong, Setembro de 2000 (policopiado). </P>     ]]></body>
<body><![CDATA[<P> Field, Jonh (1998), <I>European Dimensions: Education, Training and the European  Union</I>, Londres, Jessica Kingsley Publishers. </P>     <P> Lima, Lic&#237;nio C. (2003), &#147;Forma&#231;&#227;o e aprendizagem ao longo da vida: entre  a m&#227;o direita e a m&#227;o esquerda de Mir&#243;&#148;, em AA. VV., <I>Cruzamento de Saberes,  Aprendizagens Sustent&#225;veis</I>, Lisboa, Funda&#231;&#227;o Calouste Gulbenkian, pp. 129-148. </P>     <P> M&#233;ny, Yves, Pierre Muller, e Jean-Louis Quermonne (orgs.) (1995), <I>Politiques  Publiques en Europe</I>, Paris, L&#146;Harmattan. </P>     <P> N&#243;voa, Ant&#243;nio (1998), <I>Histoire &amp; Comparaison: Essais sur l&#146; &#201;ducation</I>,  Lisboa, Educa. </P>     <P> Pinto, Jos&#233; M. (2003), &#147;S&#237;ntese&#148;, em AA. VV., <I>Cruzamento de Saberes, Aprendizagens  Sustent&#225;veis</I>, Lisboa, Funda&#231;&#227;o Calouste Gulbenkian, pp. 207-220. </P>     <P> Rodr&#237;guez, V&#237;ctor (1993), &#147;De Roma a Maastricht: 35 an&#245;s de cooperaci&#243;n  comunitaria en educaci&#243;n&#148;, <I>Revista de Educaci&#243;n</I>, 301, pp. 7-24. </P>     <P> Santos, Boaventura de S. (1998), <I>Reinventar a Democracia</I>, Lisboa, Funda&#231;&#227;o  M&#225;rio Soares/ Gradiva. </P>     <P>Santos, Boaventura de S. (2001a),    &#147;Os processos de globaliza&#231;&#227;o&#148;, em Boaventura de S.&nbsp;Santos    (org.), <I>Globaliza&#231;&#227;o: Fatalidade ou Utopia?</I>, Porto, Afrontamento,    pp. 31-106. </P>     <P> Santos, Boaventura de S. (org.) (2001b), <I>Globaliza&#231;&#227;o: Fatalidade ou Utopia?</I>,  Porto, Afrontamento. </P>     <P> <I>Documentos electr&#243;nicos</I> </P>     ]]></body>
<body><![CDATA[<P> Comiss&#227;o das Comunidades Europeias (2003), Comission staff working document.    Implementation of the &#147;Education &amp; Training 2010&quot;, SEC (2003)    1250, em <a href="http://europa.eu.int/comm/education/policies/2010/doc/staff-work" target="_blank">http://europa.eu.int/comm/education/policies/2010/doc/staff-work</a>    (Dezembro, 2003). </P>     <P> Conselho &#147;Educa&#231;&#227;o, Juventude e Cultura&#148; (2003), (2503.&#170;    sess&#227;o), 8430/03 (presse 114), em <a href="http://eu.eu.int/pressData/pt/educ/7574.pdf" target="_blank">http://eu.eu.int/pressData/pt/educ/7574.pdf</a>    (Junho, 2003). </P>     <P> Copenhagen Coordination Group (2003), Enhanced Cooperation in Vocational Education    and Training. Stocktaking report of the Copenhagen Coordination Group, October    2003, em <a href="http://europa.eu.int.comm/education" target="_blank">http://europa.eu.int.comm/education</a>    (Dezembro, 2003). </P>     <P> Council of the European Union (2004), &#147;Education &amp; Training 2010&quot;    The Success of the Lisbon Strategy Hinges on Urgent Reforms, doc 6905/04 Educ    43, em <a href="http://europa.eu.int.comm/education" target="_blank">http://europa.eu.int.comm/education</a>    (Maio, 2004). </P>     <P> Declara&#231;&#227;o    de Bolonha (1999), Joint Declaration of the European Ministers of Education,    Convened in Bologna on the 19th of June 1999, em <a href="http://www.europa.eu.int/comm/education/bologna_en.html" target="_blank">http://www.europa.eu.int/comm/education/bologna_en.html</a>    (Setembro, 2003). </P>     <P> Newsletter (2003),    Education and Culture at a Glance, Newsletter 14 July 2003, em <a href="http://europe.eu.int/comm/dgs/education-culture/publ/news/newsletter" target="_blank">http://europe.eu.int/comm/dgs/education-culture/publ/news/newsletter</a>    (Dezembro, 2003) </P>     <P> Processo de Bolonha, em <a href="http://www.mces.gov.pt/docs/ficheiros/processo_bolonha_0.pdf" target="_blank">http://www.mces.gov.pt/docs/ficheiros/processo_bolonha_0.pdf</a>    (Maio, 2004). </P>     <P> Sorbonne Joint    Declaration (1998), Sorbonne Joint Declaration. Joint Declaration on Harmonization    of the Arquitecture of the European Higher Education System by the Four Ministers    in Charge for France, Germany, Italy and the United Kingdom. Paris, the Sorbonne,    May 25 1998 (2003), em <a href="http://www.bologna-berlin2003.de/pdf/Sorbonne_declaration.pdf" target="_blank">http://www.bologna-berlin2003.de/pdf/Sorbonne_declaration.pdf    </a>(Setembro, 2003). </P>     <P> Towards a European Area of Higher Education and Research: Strategies and Perspectives    (2003), em <a href="http://www.bologna-berlin2003.de/de/aktuel/Friedrich/Friedrich_Interview_eng.htm" target="_blank">http://www.bologna-berlin2003.de/de/aktuel/Friedrich/Friedrich_Interview_eng.htm    </a>(Setembro, 2003). </P>     <P>&nbsp;</P>      ]]></body>
<body><![CDATA[<P> <a href="#top1">*</a><a name="1"></a>F&#225;tima Antunes. Instituto de Educa&#231;&#227;o    e Psicologia da Universidade do Minho. <I>E-mail: </I><a href="mailto:fantunes@iep.uminho.pt">fantunes@iep.uminho.pt</a>  </P>       ]]></body>
<back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Andersen]]></surname>
<given-names><![CDATA[Svein S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Eliassen]]></surname>
<given-names><![CDATA[Kjell A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[The EC as a new political system]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Andersen]]></surname>
<given-names><![CDATA[S. S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Eliassen]]></surname>
<given-names><![CDATA[K.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Making Policy in Europe: The Europeification of National Policy-Making]]></source>
<year>1993</year>
<page-range>3-18</page-range><publisher-loc><![CDATA[Londres ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Sage]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
